Tarih Bilimi Nedir 10

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin semtı silsile, bu olaylarla alakalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insan-dışı başkalıkı gözetmeksizin, belde ve gün aralığının kestirildiği bir geçmiş gün dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii laf konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara üstüne bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları görüş önüne kırmızıınarak, olanaklı olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir henüz yaşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda ahiz suretiyle haber edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının semtı silsile çok henüz geniş bir medlul hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca derece derece huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]