Tarih Bilimi Nedir 3

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin huzurı teselsül, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya adam-dışı nüansı gözetmeksizin, taraf ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki laf konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara bağlı tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları bölüm önüne alınarak, olanaklı başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki partner önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen alıntı kanalıyla marifet edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının huzurı teselsül çok daha geniş bir valör dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta derece derece doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]