Tarih Bilimi Nedir 4

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cepheı dizi, bu olaylarla alakalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beniâdem-dışı üstelikı gözetmeksizin, görev ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın maziini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii alay konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları bakış önüne düzenınarak, kabil olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar mukabillığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem alıntı kanalıyla marifet edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cepheı dizi çok henüz geniş bir mazmun içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey değildir.[5]